Η καλύτερη εξήγηση που έχω ακούσει για το στρες προέρχεται από τον νευροεπιστήμονα Robert Sapolsky, συγγραφέα του βιβλίου Why Zebras Don’t get Ulcers. «Αν είσαι φυσιολογικό θηλαστικό, το στρες είναι η τρίλεπτη κραυγή τρόμου στη σαβάνα, μετά την οποία είτε έχεις καθαρίσει μαζί της ή σε έχουν καθαρίσει» σου λέει.

Αν είσαι όμως ανθρώπινο θηλαστικό, το στρες προκαλείται από κάτι πιο υπόγειο από ένα κτήνος με κοφτερά δόντια και άσχημη αναπνοή. Μπορεί να πηγάζει από ένα καθίκι αφεντικό, ένα βαρύ σαν δέκα μενίρ δάνειο κι έναν επίσης βαρύ, αλλά από τα χρόνια, πατέρα που πιστεύει ακόμη ότι είναι iron man.

Κανένα άγριο κτήνος δεν μπορεί να καταλάβει αυτούς τους φόβους. Αυτοί είναι όμως που προκαλούν στον άνθρωπο την ίδια ψυχολογική και σωματική αντίδραση με αυτήν όταν σου επιτίθεται ένας κροκόδειλος.

Τσέκαρε πώς το σύγχρονο στρες σου δείχνει τα δόντια του και πώς να το δαγκώσεις.

Stress Spot Ο εγκέφαλός σου

Χρόνια έκκριση κορτιζόλης (η ορμόνη του στρες) μπορεί να σου προκαλέσει απώλεια μνήμης, κατάθλιψη και καθημερινή παρέα με το ώριμο περιεχόμενο διάφορων μπουκαλιών με ουίσκι. 

Φτιάξ’ το: Μην είσαι τόσο ευσυνείδητος στη δουλειά. Μία καναδική έρευνα που έγινε σε 2.737 υπάλληλους έδειξε ότι, όταν σκέφτεσαι ότι η χαμηλή σου απόδοση μπορεί να επηρεάσει τους συναδέλφους σου ή την εταιρεία, τότε τα επίπεδα του στρες εκτοξεύονται. Οι εργαζόμενοι που δεν βλέπουν τη δουλειά τους ως καριέρα είναι σχεδόν απίθανο να αγχωθούν. Το μάθημα: πάρε μία μέρα ρεπό. Η εταιρεία δεν θα βουλιάξει επειδή ήσουν απών.

Stress Spot Τα μαλλιά σου

Το οξύ στρες είναι σημαντικός παράγοντας, που συμβάλλει στην εκδήλωση του οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου. Τι γίνεται όμως με το χρόνιο στρες; Για να δώσουν απάντηση σε αυτό, οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Western Ontario συγκέντρωσαν δείγματα θυλακίων από 100 άντρες, οι μισοί από τους οποίους βρίσκονταν στο νοσοκομείο με καρδιακά επεισόδια. Πιο συγκεκριμένα, οι ερευνητές πήραν δείγματα τρίχας τριών εκατοστών (οι τρίχες μεγαλώνουν κατά μ.ό. ένα εκατοστό κάθε μήνα) για να τσεκάρουν τα επίπεδα του στρες τους τρεις τελευταίους μήνες πριν από την καρδιακή προσβολή. Οι μετρήσεις αυτές επιτρέπουν ακριβή αξιολόγηση των επιπέδων στρες στους μήνες που προηγούνται ενός σοβαρού προβλήματος υγείας. Βρήκαν ότι η κορτιζόνη που συσσωρεύεται στα μαλλιά ήταν μεγαλύτερη στους καρδιοπαθείς.

Φτιάξ’ το: Πολέμησε για την προαγωγή, ακόμη κι αυτήν τη ζόρικη εποχή. Μαζί με την εξουσία έρχεται ο έλεγχος λένε ερευνητές από το Columbia University Business School. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε προϊστάμενους και υφιστάμενους. Η πρώτη ομάδα είχε εξουσία πάνω στη δεύτερη. Παράλληλα, ζητήθηκε από τους μισούς συμμετέχοντες σε κάθε γκρουπ να κλέψουν 100 δολάρια και να μην το παραδεχτούν. Οι υφιστάμενοι που είπαν ψέματα παρουσίασαν τεράστια αύξηση στα επίπεδα κορτιζόλης. Δεν συνέβη το ίδιο στα αφεντικά που είπαν ψέματα, κάτι που δείχνει ότι ακόμα και σε αγχώδεις καταστάσεις (όπως να αναγκαστείς να πεις ψέματα) δεν επηρεάζεσαι τόσο πολύ αν έχεις εξουσία κι έλεγχο.

Stress Spot Το Νευρικό Σύστημά σου

Οταν είσαι στρεσαρισμένος, γίνεται ένα πάρτι ορμονών δίνοντάς σου διάφορες ευεργετικές ικανότητες: περισσότερη συγκέντρωση, καλύτερη όραση και προετοιμασία μυών για δράση. 

Φτιάξ’ το: Το στρες είναι φίλος σου - για λίγο. Για μικρές περιόδους, το να σου παρουσιάζονται κάποιες αντιξοότητες σε ένα project, σε βοηθάει να το φέρνεις εις πέρας πιο αποτελεσματικά. Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μπάφαλο παρακολούθησαν 2.398 ανθρώπους και βρήκαν ότι αυτοί που αντιμετώπιζαν λίγες αντιξοότητες είχαν υψηλότερα νοητικά σκορ από αυτούς που είχαν πολλές ή δεν είχαν καθόλου. «Αν υπάρχει μέτρο, τότε πραγματικά ό,τι δεν μας σκοτώνει, μας κάνει πιο δυνατούς» λέει ο επικεφαλής της έρευνας Mark Seery.

Stress Spot Οι μύες σου

Ο αυχένας και η πλάτη είναι αυτοί που την πληρώνουν με το στρες. Αν προσθέσεις και τις πολλές ώρες μπροστά στην οθόνη, έχεις ένα υπέροχο κοκτέιλ πόνου. 

Φτιάξ’ το: Βάλε το stretching στη ζωή σου. Μπορείς να δοκιμάσεις αυτό: είσαι όρθιος, με πρόσωπο τη γωνία ενός τοίχου. Υψωσε τους αγκώνες στο ύψος των ώμων και τοποθέτησε τους βραχίονες, τους αγκώνες και τις παλάμες σου στις δύο πλευρές της γωνίας του τοίχου. Ακούμπησε μέχρι να flex;;; το στήθος και οι ραχιαίοι μύες. Μείνε εκεί για 15 δευτερόλεπτα κι ανάπνεε βαθιά. Επανάλαβε κάθε δύο ώρες ή όταν νιώθεις σφιγμένος.

Stress Spot Το Εντερό σου

Τα αυξημένα οξέα του στομάχου που προκαλούνται από το στρες μπορούν να βλάψουν και να στριφογυρίσουν το έντερό σου. Μπορεί ακόμα και να αλλάξει τον τρόπο που μεταβολίζεις το λίπος προκαλώντας μεγαλύτερη αποθήκευση στην κοιλιά σου. 

Φτιάξ’ το: Επιστράτευσε τα δύο Γ κατά του στρες: γιόγκα και γέλιο. Υπάρχει μάλιστα και ο συνδυασμός των δύο, που αποκαλείται «laughter yoga», ένα υβρίδιο γιόγκας, αναπνοών, τεχνικών stretching κι επιβεβλημένου γέλιου. Η ικανότητα της γιόγκας να μειώνει το στρες και να ρίχνει την πίεσή σου είναι γνωστή. Ακριβώς το ίδιο κάνει το γέλιο. Οταν γελάς με μια κωμωδία, έχεις καλύτερη ροή αίματος μέχρι και 24 ώρες. 

Stress Spot Το DNA

Το στρες μπορεί να αλλοιώσει το DNA σου. Ενα 24/7 μπάνιο με τις ορμόνες του στρες μπορεί να «κοντύνει» τα τελομερή. Τα τελομερή είναι γενετικές κατασκευές, οι οποίες προστατεύουν τα χρωμοσώματα. Αν κοντύνουν υπερβολικά, τα κύτταρα δεν μπορούν πλέον να πολλαπλασιαστούν. 

Φτιάξ’ το: Κάνε διαλογισμό. Μία πρόσφατη έρευνα του Χάρβαρντ βρήκε ότι ο διαλογισμός και το tai-chi μπορούν να μειώσουν την κυτταρική βλάβη από το στρες.