Κρεατίνη και Τριχόπτωση: Τι Λένε οι Μελέτες

Κρεατίνη και Τριχόπτωση: Τι Λένε οι Μελέτες

Η κρεατίνη είναι ένα από τα πιο γνωστά και με πληθώρα ερευνών συμπληρώματα στον χώρο της αθλητικής διατροφής, δημοφιλές για την ικανότητά της να αυξάνει και να ενισχύει τη δύναμη, την απόδοση,την υποστήριξη και  την ανάπτυξη των μυών. Ωστόσο, έχει έρθει σε πολλών τα αυτιά μια θεωρία και  κυκλοφορεί τα τελευταία χρόνια: μπορεί η κρεατίνη να προκαλέσει ή να επιδεινώσει την ήδη υπάρχουσα τριχόπτωση; Αυτή η ερώτηση έχει προκαλέσει άγχος σε πολλούς κυρίως άνδρες που τη χρησιμοποιούν ανελλιπώς ή σκέφτονται να την εντάξουν στο καθημερινό διατροφικό τους πλάνο. Σε αυτό το άρθρο, θα εξετάσουμε με λεπτομέρεια τα  δεδομένα των επιστημόνων, ξεκινώντας από την πηγή της ανησυχίας, ώστε να καταλάβουμε ποια η σχέση μεταξύ κρεατίνης και της υγείας των μαλλιών.

Ποια μελέτη συνέδεσε την κρεατίνη με την τριχόπτωση και τι έδειξε;

Η συζήτηση γύρω από την κρεατίνη και την τριχόπτωση ξεκίνησε το 2009, όταν δημοσιεύτηκε μια μελέτη από τους Van der Merwe et al. στο Clinical Journal of Sports Medicine [1]. Αυτή η μελέτη παρατήρησης, η οποία διεξήχθη σε παίκτες ράγκμπι κολεγιακού επιπέδου, έδειξε ότι η συμπληρωματική χορήγηση κρεατίνης (25g/ημέρα για 7 ημέρες φόρτωσης, ακολουθούμενη από 5g/ημέρα συντήρησης για 14 ημέρες) οδήγησε σε σημαντική αύξηση των επιπέδων της διυδροτεστοστερόνης (DHT). Συγκεκριμένα, τα επίπεδα της DHT αυξήθηκαν κατά 56% στην περίοδο φόρτωσης και παρέμειναν 40% πάνω από τα αρχικά επίπεδα κατά την περίοδο  που γινόταν συντήρηση. Την ίδια στιγμή, τα επίπεδα της συνολικής τεστοστερόνης παρέμειναν χωρίς κάποιες μεταβολές. Ενώ η κρεατίνη δεν επηρέασε άμεσα την ολική τεστοστερόνη, μπορείτε να ανακαλύψετε ποιες ασκήσεις αυξάνουν φυσικά την τεστοστερόνη.

Αυτή η μελέτη λοιπόν οδήγησε σε ευρεία φημολογία και έσπειρε τον πανικό,επειδή η DHT είναι ένα ανδρογόνο ορμόνη που συνδέεται άμεσα με την ανδρογενετική αλωπεκία, τον πιο κοινό τύπο τριχόπτωσης στους άνδρες. Ωστόσο, είναι σημαντικό να πούμε πως δεν μελετήθηκε εκτενώς το ζήτημα αυτό γιατί δεν εξέτασε άμεσα την τριχόπτωση και δεν παρατήρησε καμία αλλαγή στην απώλεια μαλλιών των συμμετεχόντων. Απλώς έδειξε μια αύξηση της DHT,χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί πως οδηγεί σε φαλάκρα.

Πώς συνδέεται η DHT με την ανδρογενετική αλωπεκία;

Η διυδροτεστοστερόνη (DHT) είναι ένα παράγωγο της τεστοστερόνης, που παράγεται με τη βοήθεια του ενζύμου 5-άλφα-αναγωγάση [2]. Ενώ η τεστοστερόνη είναι αναγκαία στο να αναπτυχθούν τα ανδρικά χαρακτηριστικά, η DHT είναι ακόμα πιο ισχυρή. Ανακαλύψτε ποιες ασκήσεις αυξάνουν φυσικά την τεστοστερόνη. Στην περίπτωση της ανδρογενετικής αλωπεκίας (κοινώς φαλάκρα), η DHT θεωρείται ο βασικός ένοχος της όλης ιστορίας.

Σε άτομα με γενετική προδιάθεση, οι θύλακες των τριχών στο τριχωτό της κεφαλής είναι πιο ευαίσθητοι στην DHT. Όταν η DHT προσδένεται στους υποδοχείς των τριχοθυλακίων, προκαλεί τη συρρίκνωσή τους (miniaturization), οδηγώντας στην παραγωγή λεπτότερων, κοντύτερων και χωρίς καθόλου δύναμη τριχών, μέχρι τη στιγμή που τελικά οι θύλακες οδηγούνται σε ατροφία και σταματά αυτόματα η αναπαραγωγή νέων τριχών στην κεφαλή. [3].

Υπάρχουν άλλες μελέτες που επιβεβαιώνουν τη σύνδεση κρεατίνης και τριχόπτωσης;

Μετά την αρχική μελέτη του 2009, οι επιστήμονες ερευνητές ,περίμεναν  με αγωνία περαιτέρω έρευνες που θα επιβεβαίωναν ή θα κατέριπταν τα ευρήματα σχετικά με την κρεατίνη και την αύξηση της DHT. Γεγονός είναι όμως πως μέχρι σήμερα, δεν έχουν διεξαχθεί άλλες μελέτες που να αναπαράγουν ή να επιβεβαιώνουν την αρχική παρατήρηση της σημαντικής αύξησης της DHT λόγω της κρεατίνης.

Επίσης,  δεν έχει  υπάρξει έρευνα που να έχει δείξει άμεσα ότι η χρήση κρεατίνης οδηγεί σε αύξηση της τριχόπτωσης ή χειροτερεύει την ήδη υπάρχουσα ανδρογενετική αλωπεκία. Παρόλο που η κρεατίνη είναι ένα από τα πιο μελετημένα συμπληρώματα σε όλο τον κόσμο, με αναμέτρητα δημοσιεύματα για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά της, η σχέση της με την τριχόπτωση παραμένει δίχως αιτία και βασίζεται σε αυτή τη μία και μόνο μελέτη που δεν είχε ως πρωταρχικό σκοπό την τριχόπτωση. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι μία μόνο μελέτη, ειδικά αν είναι απλά με παρατηρητικό σκοπό  και ούτε καν με κλινικές δοκιμές ,πόσο μάλλον όταν το  πρωτογενές ενδιαφέρον δεν ήταν καν η  τριχόπτωση, δεν γίνεται να αποδικνύει χωρίς εμπεριστατωμένες αποδείξεις έναν τόσο σοβαρό ισχυρισμό. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις πιθανές παρενέργειες της κρεατίνης γενικότερα, μπορείτε να διαβάσετε τον οδηγό μας.

Ποιες είναι οι συχνότερες αιτίες τριχόπτωσης στους άνδρες;

Ενώ η σύνδεση της κρεατίνης με την τριχόπτωση παραμένει ασαφής, είναι χρήσιμο να γνωρίζουμε τις πιο κοινές και τεκμηριωμένες αιτίες της ανδρικής τριχόπτωσης, ώστε να μην τα ρίχνουμε όλα άδικα για την απώλεια μαλλιών σε ένα συμπλήρωμα χωρίς να έχουμε αποδεδειγμένα επιστημονικά δεδομένα.

Οι κυριότερες αιτίες περιλαμβάνουν [4, 5]:

• Ανδρογενετική Αλωπεκία: Ο κύριος παράγοντας  (περίπου 95% των περιπτώσεων), οφείλεται σε γενετική προδιάθεση πολλών ανδρών και την ευαισθησία των τριχοθυλακίων στην DHT που φέρνει την συρρίκνωση στην τρίχα.
• Γενετική Προδιάθεση: Η κληρονομικότητα παίζει πρωτεύοντα ρόλο στο αν και πότε θα εμφανιστεί η τριχόπτωση.
• Στρες: Το συνεχές άγχος ή το ψυχολογικό στρες μπορεί να οδηγήσει σε τελογενή τριχόρροια, μια κατάσταση όπου οι τρίχες εισέρχονται πρόωρα στην φάση νέκρωσης και μη παραγωγής ξανά και πέφτουν.
• Διατροφικές Ελλείψεις: Η έλλειψη των κυριότερων θρεπτικών συστατικών όπως σίδηρος, ψευδάργυρος, βιταμίνη D και βιοτίνη έχει καθοριστική σημασία την υγεία των μαλλιών.
• Ορμονικές Αλλαγές: Εκτός από την DHT, άλλες ορμονικές διαταραχές που μπορεί να προυπάρχουν (π.χ. προβλήματα θυρεοειδούς) μπορούν να συμβάλουν  πολύ ενεργά στην τριχόπτωση.
• Φάρμακα: Ορισμένα φάρμακα, όπως αντιπηκτικά, αντικαταθλιπτικά ή φάρμακα για την αρτηριακή πίεση, μπορεί να έχουν την τριχόπτωση ως παρενέργεια οπότε μιλήστε με το γιατρό σας.
• Ιατρικές Παθήσεις: Αυτοάνοσα νοσήματα, μυκητιάσεις του τριχωτού της κεφαλής ή φλεγμονώδεις καταστάσεις μπορούν να προκαλέσουν απώλεια μαλλιών.

Ας δούμε λοιπόν όλες αυτές τις παραμέτρους που πρέπει να εξεταστούν και να αποκλείσουμε,πριν αποδόσουμε άδικα το φταίξιμο τριχόπτωσης στην κρεατίνη.

Τι μπορείτε να κάνετε αν ανησυχείτε για την τριχόπτωση και χρησιμοποιείτε κρεατίνη;

Αν ανησυχείτε για την τριχόπτωση αλλά θέλετε να συνεχίσετε να παίρνετε τα οφέλη από την κρεατίνη, υπάρχουν συγκεκριμένα βήματα που μπορείτε να ακολουθήσετε:

1. Συμβουλευτείτε έναν Δερματολόγο: Αυτό είναι το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να κάνετε. Ένας ειδικός μπορεί να διαγνώσει τους λόγους της  τριχόπτωσης και να προτείνει την κατάλληλη θεραπεία ή το πως θα το διαχειριστείτε.
2. Εξετάστε τις Γενετικές σας Προδιαθέσεις: Εάν υπάρχει ιστορικό φαλάκρας στην οικογένειά σας,καλό θα ήταν να γνωρίζετε οτι παίζετε με τις πιθανότητες να εμφανίσετε και εσείς,ανεξάρτητα από τη χρήση συμπληρωμάτων.
3. Ελέγξτε τη Διατροφή σας: Βεβαιωθείτε ότι λαμβάνετε όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για την υγεία των μαλλιών. Μια  διατροφή πλήρως ισορροπημένη είναι ζωτικής σημασίας αν αντιμετωπίζετε αυτό το θέμα.
4. Διαχειριστείτε το Στρες: Μέθοδοι χαλάρωσης, άσκηση (όπως η χρήση κρεατίνης στο γυμναστήριο για βελτίωση της απόδοσης, διαβάστε περισσότερα για την κρεατίνη και τα οφέλη της), και καλή ποιότητα ύπνου,διαλογισμός, μπορούν να μειώσουν δραστικά το στρες στην τριχόπτωση.
5. Εξετάστε τη Δοσολογία Κρεατίνης: Εάν η ανησυχία δεν καταλαγιάζει και αφού δεν βρίσκεται άλλες αιτίες, μπορείτε να μιλήσετε με τον γιατρό ή τον προπονητή σας για την αλλαγή στον τρόπο λήψης της δόσης ή τη διακοπή της χρήσης κρεατίνης για ένα διάστημα, ώστε να δείτε αν άλλαξαν τα δεδομένα. Ωστόσο, αυτό δεν βασίζεται σε ισχυρές επιστημονικές ενδείξεις.

Συμπληρώματα για την υγεία των μαλλιών

Εκτός από τις παραπάνω ενέργειες, ορισμένα συμπληρώματα μπορούν να συμβάλλουν στην υγεία των μαλλιών, ειδικά αν διατροφικά δεν καλύπτεστε όπως θα έπρεπε. Συστατικά όπως η βιοτίνη, ο ψευδάργυρος, η βιταμίνη D και αντιοξειδωτικά όπως η βήτα-καροτίνη, είναι γνωστά για το ρόλο τους στην καλή  υγεία του δέρματος και του τριχωτού της κεφαλής γενικότερα. [6, 7].

Ένα τέτοιο συμπλήρωμα είναι το Beta Carotene Plus της OstroVit. Περιέχει βήτα-καροτίνη, η οποία μετατρέπεται σε βιταμίνη Α στο σώμα και συμμετέχει στην προσπάθεια να διατηρηθεί η υγεία του δέρματος και των βλεννογόνων, ενώ παράλληλα προστατεύει τα κύτταρα από το οξειδωτικό στρες. Αν και ο στόχος του δεν ήταν να αντιμετωπίσει την τριχόπτωση που σχετίζεται με την DHT, μπορεί να συμβάλλει από τη πλευρά του στη συνολική υγεία του τριχωτού της κεφαλής και των μαλλιών.

Επίσης, αν θέλετε να εμπλουτίσετε την ήδη ισορροπημένη διατροφή σας με συμπληρώματα που υποστηρίζουν τη γενική αθλητική διατροφή μπορεί να βοηθήσει στην ενίσχυση της τρίχας εφόσον υπάρχουν  πιθανές  ελλείψεις που επηρεάζουν  την υγεία των μαλλιών.

Ιατρικό Disclaimer

Το περιεχόμενο αυτού του άρθρου παρέχεται μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή. Πριν ξεκινήσετε οποιαδήποτε νέα αγωγή, συμπλήρωμα ή αλλάξετε τη διατροφή σας, συμβουλευτείτε πάντα τον γιατρό ή άλλον εξειδικευμένο επαγγελματία υγείας.

Είναι η κρεατίνη η κύρια αιτία τριχόπτωσης;

Καμιά επιστημονική έρευνα δεν δείχνει κάτι τέτοιο. Η νούμερο ένα αιτία τριχόπτωσης στους άνδρες είναι η ανδρογενετική αλωπεκία, η οποία αναπτύσσεται λόγω  γενετικών  παραγόντων και  ευαισθησίας των θυλακίων στην DHT. Η μοναδική μελέτη που συνέδεσε την κρεατίνη με αύξηση της DHT ,χωρίς κλινικές δοκιμές απλά σαν παρατηρητής, δεν συνδέεται άμεσα με την  τριχόπτωση και δεν αναπαράχθηκε μελλοντικά.

Πόσο αυξάνει η κρεατίνη την DHT;

Η μοναδική μελέτη (Van der Merwe et al., 2009) έδειξε ότι η κρεατίνη μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα της DHT κατά 56% στην περίοδο φόρτωσης και 40% στην περίοδο συντήρησης. Ωστόσο, αυτή η μελέτη δεν είναι επιβεβαιωμένη από άλλες έρευνες και δεν εξέτασε την τριχόπτωση ως άμεσο αποτέλεσμα.

Εάν έχω γενετική προδιάθεση για φαλάκρα, πρέπει να αποφύγω την κρεατίνη;

Δεν  έχει τεκμηριωθεί επαρκώς κάποια έρευνα ώστε να συστήνεται η αποφυγή της κρεατίνης αποκλειστικά λόγω γενετικής προδιάθεσης για φαλάκρα. Η ανδρογενετική αλωπεκία έχει πολλούς παράγοντες που παίζουν καθοριστικό ρόλο. Μια συζήτηση με τον δερματολόγο σας για τους όποιους  δικούς σας παράγοντες μπορεί να δημιουργήσουν κίνδυνο αλωπεκίας και τις επιλογές διαχείρισης που υπάρχουν,θα σας δείξει τον δρόμο.

Μπορούν άλλα συμπληρώματα να βοηθήσουν την τριχόπτωση;

Είναι αρκετά τα εξειδικευμένα συμπληρώματα που περιέχουν βιταμίνες και μέταλλα όπως η βιοτίνη, ο ψευδάργυρος, η βιταμίνη D, καθώς και αντιοξειδωτικά όπως η βήτα-καροτίνη και μπορούν να προάγουν τη γενική υγεία των μαλλιών και του τριχωτού της κεφαλής, ειδικά αν διατροφικά υστερείτε.

Θα πρέπει να σταματήσω την κρεατίνη αν παρατηρήσω τριχόπτωση;

Εάν  σας χτυπήσει την πόρτα λοιπόν η τριχόπτωση, το πρώτο που έχετε να κάνετε είναι να συμβουλευτείτε έναν δερματολόγο για να προσδιορίσει την αιτία και να γίνουν οι απαραίτητες εξετάσεις. Η τριχόπτωση μπορεί να οφείλεται σε χίλιους δυο λόγους. Η διακοπή της κρεατίνης μπορεί να πέσει στο τραπέζι των συζητήσεων  με τον γιατρό σας, αλλά  γενικότερα απτές  επιστημονικές  αποδείξεις δεν υπάρχουν ότι αυτή είναι η αιτία της απώλειας των μαλλιών σας.

Σύνοψη

Ο προβληματισμός που είχε έρθει στο προσκήνιο για τη σχέση μεταξύ κρεατίνης και τριχόπτωσης προήλθε από μία και μόνο μελέτη του 2009, η οποία έδειξε αύξηση της διυδροτεστοστερόνης (DHT) σε παίκτες ράγκμπι που λάμβαναν κρεατίνη. Η DHT είναι γνωστή ως βασικότερος λόγος δημιουργίας ανδρογενετικής αλωπεκίας. Ωστόσο, από τότε δεν έγινε καμία καινούρια μελέτη που να  έχει επιβεβαιώσει αυτά τα ευρήματα, ούτε αποδικνύει άμεσα ότι η συνεχόμενη λήψη κρεατίνης οδηγεί σε αύξηση της τριχόπτωσης. Η τριχόπτωση είναι ένα δύσκολο και με πολλές κλίμακες φαινόμενο που επηρεάζεται κυρίως από γενετικούς παράγοντες, την κακή διατροφή,  το στρες και άλλες ιατρικές παθήσεις που δυσχεραίνουν την κατάσταση. Είναι μείζωνος σημασίας να υπάρχει καθοδήγηση από έναν δερματολόγο για την έγκυρη διάγνωση και τη διαχείριση της τριχόπτωσης, αντί να  μετατοπίζουμε απευθείας  την ευθύνη σε ένα συμπλήρωμα χωρίς επάρκεια  επιστημονικών αποτελεσμάτων.

Πηγές

1. Van der Merwe J, Brooks NE, Myburgh JH. Three Weeks of Creatine Monohydrate Supplementation Affects Dihydrotestosterone to Testosterone Ratio in College-Aged Rugby Players. Clin J Sport Med. 2009 Sep;19(5):399-404.
2. Marks LS, Parsons JK, Tyler VE, et al. Effects of Saw Palmetto Herbal Blend in Men with Symptomatic Benign Prostatic Hyperplasia. J Urol. 22000;163(5):1451–1456.
3. Piraccini BM, Alessandrini A. Androgenetic alopecia. G Ital Dermatol Venereol. 2020 Dec;155(6):630-639.
4. American Academy of Dermatology Association. Hair loss: Common causes. Accessed February 20, 2024.
5. Healthline. Male Pattern Baldness. Accessed February 20, 2024.
6. National Institutes of Health Office of Dietary Supplements. Biotin Fact Sheet for Health Professionals. Accessed February 20, 2024.
7. Almohanna HM, Ahmed AA, Tsatalis JP, Tosti A. The Role of Vitamins and Minerals in Hair Loss: A Review. Dermatol Ther (Heidelb). 2019 Mar;9(1):51-70.

Share:

Δείτε Επίσης: