Τι σημαίνει «καλή ανδρική γονιμότητα»;
Η ανδρική γονιμότητα δεν αφορά μόνο τον αριθμό των σπερματοζωαρίων.
Οι ειδικοί εξετάζουν τρεις βασικούς δείκτες:
- Σπερματικός αριθμός: πόσα σπερματοζωάρια παράγονται
- Κινητικότητα: πόσο καλά κινούνται για να φτάσουν στο ωάριο
- Μορφολογία: αν έχουν σωστό σχήμα και δομή
Ακόμη και αν ένας από αυτούς τους παράγοντες επηρεάζεται αρνητικά, οι πιθανότητες σύλληψης μειώνονται. Και εδώ ακριβώς μπαίνουν στο παιχνίδι οι καθημερινές συνήθειες.
Συνήθειες που βλάπτουν την ανδρική γονιμότητα
Αλκοόλ: Πόσο είναι «πολύ»;
Η συστηματική ή υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ έχει συσχετιστεί με:
Ένα ποτό περιστασιακά δεν αποτελεί πρόβλημα, αλλά η καθημερινή υπερβολή μπορεί να επηρεάσει άμεσα τη γονιμότητα.
Κάπνισμα και κάνναβη
Το κάπνισμα δεν βλάπτει μόνο τους πνεύμονες και την καρδιά.
Έρευνες δείχνουν ότι:
- επηρεάζει το DNA του σπέρματος
- μειώνει τον αριθμό και την κινητικότητα
- αυξάνει τα σπερματοζωάρια με ανώμαλη μορφολογία
Το ίδιο ισχύει και για τη μαριχουάνα, ενώ ακόμη και το vaping θεωρείται πλέον πιθανός παράγοντας κινδύνου.
Θερμότητα: ο «σιωπηλός εχθρός»
Οι όρχεις λειτουργούν καλύτερα σε θερμοκρασία ελαφρώς χαμηλότερη από αυτή του σώματος.
Η συχνή έκθεση σε υψηλή θερμότητα, όπως:
- τζακούζι και σάουνες
- πολύ στενά εσώρουχα
- laptop πάνω στα πόδια για ώρες
μπορεί να μειώσει προσωρινά ή και μακροπρόθεσμα την παραγωγή σπέρματος.
Κακός ύπνος και ακανόνιστα ωράρια
Η έλλειψη ύπνου και το «σπασμένο» πρόγραμμα ξεκούρασης διαταράσσουν τις ορμόνες που σχετίζονται με την παραγωγή σπέρματος. Ο στόχος είναι 7–9 ώρες ποιοτικού ύπνου κάθε βράδυ.
Διατροφή και ανδρική γονιμότητα: Είσαι ό,τι τρως
Η διατροφή λειτουργεί σαν καύσιμο για το σώμα και το σπέρμα δεν αποτελεί εξαίρεση.
Τροφές που ενισχύουν τη γονιμότητα
- Φρούτα και λαχανικά με έντονα χρώματα: πλούσια σε αντιοξειδωτικά που προστατεύουν το σπέρμα από οξειδωτικό στρες
- Ωμέγα-3 λιπαρά: σολομός, καρύδια, λιναρόσπορος – βοηθούν την κινητικότητα
- Ολικής άλεσης τρόφιμα και όσπρια: παρέχουν βιταμίνες Β και φυλλικό οξύ
- Ξηροί καρποί και σπόροι: ψευδάργυρος και σελήνιο, απαραίτητα για την παραγωγή σπέρματος
Τι καλό είναι να περιορίσεις
- επεξεργασμένα κρέατα
- τρανς λιπαρά
- ζάχαρη και αναψυκτικά
- fast food
Με τον καιρό, αυτά τα τρόφιμα συνδέονται με χαμηλότερη ποιότητα σπέρματος.
Άσκηση: σύμμαχος ή εχθρός;
Η μέτρια, τακτική άσκηση:
- αυξάνει την τεστοστερόνη
- βελτιώνει την κυκλοφορία
- βοηθά στη διατήρηση υγιούς βάρους
Ωστόσο, η υπερβολή, ειδικά η υπερπροπόνηση ή η χρήση αναβολικών και «ενισχυτικών» συμπληρωμάτων, μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα και να καταστείλει την παραγωγή σπέρματος.
Στρες, βάρος και ορμόνες
Το χρόνιο άγχος αυξάνει την κορτιζόλη, η οποία επηρεάζει αρνητικά τις αναπαραγωγικές ορμόνες.
Παράλληλα, το αυξημένο σωματικό βάρος μπορεί να:
- μειώσει την τεστοστερόνη
- αυξήσει τα οιστρογόνα
- επιβραδύνει την παραγωγή σπέρματος
Απλές πρακτικές, όπως περπάτημα, διαλογισμός, βαθιές αναπνοές ή ακόμα και ένα χόμπι, μπορούν να κάνουν διαφορά.
Τεστοστερόνη και γονιμότητα: μια παρεξήγηση
Η θεραπεία υποκατάστασης τεστοστερόνης μπορεί να βοηθήσει σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, αλλά είναι γνωστός παράγοντας μείωσης της παραγωγής σπέρματος.
Πολλοί άνδρες δεν γνωρίζουν ότι η εξωτερική τεστοστερόνη «μπλοκάρει» το φυσικό σήμα του σώματος για παραγωγή σπέρματος.
Γενική υγεία και ασθένειες
Η συνολική υγεία παίζει τεράστιο ρόλο. Ακόμη και μια σοβαρή ίωση ή υψηλός πυρετός μπορεί να επηρεάσει προσωρινά την ποιότητα του σπέρματος για εβδομάδες ή και μήνες.
Πότε να απευθυνθείς σε ειδικό
Αν προσπαθείτε να αποκτήσετε παιδί:
- για 12 μήνες χωρίς αποτέλεσμα
- ή για 6 μήνες, αν η σύντροφός σου είναι άνω των 35
τότε μια απλή εξέταση γονιμότητας μπορεί να δώσει απαντήσεις και λύσεις.
