Εχεισ καλα η κακα νεα;

Τα μικρόβια που ζουν στο σώμα σου μπορεί να επηρεάσουν τη διάθεση, την περίμετρο της μέσης σου, αλλά και τον κίνδυνο για διάφορες ασθένειες. Ζητήσαμε από δύο αναγνώστες του περιοδικού να μας δώσουν δείγμα από τα απόβλητά τους.
Κατηγορία:
Ημερομηνία δημοσίευσης:
8/2/2017

Σίγουρα δεν σε ξενίζει όταν πηγαίνεις στο γιατρό και σου ζητάει να βγάλεις τη γλώσσα σου για να σε εξετάσει. Πώς θα σου φαινόταν όμως αν σου έδινε ένα κυπελλάκι και σου ζητούσε να αφοδεύσεις μέσα σε αυτό;

Ίσως να μην έχεις κάνει ποτέ εξέταση κοπράνων. Υπάρχουν όμως πολλοί λόγοι που τη δικαιολογούν. Τα κόπρανά σου μπορούν να αποκαλύψουν πολλά για το μικροβίωμά σου, τα είδη δηλαδή των μικροοργανισμών που ζουν στο σώμα σου (στο δέρμα, τη μύτη, το στόμα και ιδιαίτερα στο έντερό σου). Φιλοξενείς περίπου 100 τρισεκατομμύρια τέτοια πλασματάκια και όταν δεν είναι τα κατάλληλα, μπορεί να εμφανίσεις διάφορα προβλήματα - από ακμή μέχρι άγχος, λέει ο George Weinstock, από το  Jackson Laboratory for Genomic Medicine.

Μη νομίσεις ότι αυτά τα μικρόβια είναι απλώς παράσιτα, που εγκαθίστανται στο σώμα σου και εγκυμονούν κινδύνους, σαν ένας κακός συγκάτοικος. Είναι ένα μέρος από σένα.  Σε κάθε κύτταρό σου αντιστοιχούν περίπου 10 μικρόβια και όλα μαζί κάνουν εσένα, λέει ο Weinstock. Εσύ είσαι ο καπετάνιος του πλοίου, αλλά οι μικροσκοπικοί σου φίλοι παίζουν σημαντικό ρόλο στην αμυντική επιτήρηση. Σου προσφέρουν μια άμυνα πρώτης γραμμής ενάντια στην εισβολή παθογόνων και ειδοποιούν το ανοσοποιητικό σου σύστημα όταν χρειάζεται να παραγάγει περισσότερα αντισώματα για κάλυψη. «Κάθε μέρος του σώματός σου έχει συμβιωτική σχέση με τους μικροοργανισμούς σου» λέει ο Weinstock. Η ποικιλία είναι ζωτικής σημασίας. Γενικά, ένα ευρύτερο φάσμα μικροβίων εξασφαλίζει μεγαλύτερη προστασία από χρόνια προβλήματα υγείας και αυτοάνοσα νοσήματα. Ο κίνδυνος να εμφανίσεις κατάθλιψη,  σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1, παχυσαρκία, ακόμα και καρκίνο, φαίνεται να μειώνεται αν το μικροβίωμά σου γίνει τόσο πυκνό όσο ένα τροπικό δάσος, λέει.

Για να διαπιστώσουμε τι συμβαίνει με τους κοινούς θνητούς στήσαμε ένα πείραμα: ζητήσαμε από δύο εθελοντές να στείλουν δείγματα από χρησιμοποιημένο χαρτί υγείας σε ένα ειδικό εργαστήριο, για να εξετάσουμε την ποικιλομορφία της εντερικής χλωρίδας τους.

Ο πρώτος εθελοντής, Adam Smith, 24 ετών, έχει ιστορικό ακμής και γαστρεντερικών ενοχλήσεων. Για να κρατάει τα πράγματα υπό έλεγχο αποφεύγει τους σπόρους, τη γλουτένη και τη ζάχαρη.

Ο δεύτερος εθελοντής, Craig Merrick, 40 ετών, είναι ιδιοκτήτης γυμναστηρίου, ακολουθεί υγιεινό και ισορροπημένο πρόγραμμα διατροφής και γυμνάζεται έντονα τέσσερις φορές την εβδομάδα. Η μεγαλύτερη απειλή για την υγεία του είναι το στρες, που μπορεί να του προκαλέσει φλεγμονή και να εξοντώσει τα βακτήρια του εντέρου του.

Ένα περίπου μήνα αργότερα βγήκαν τα αποτελέσματα: και οι δύο είχαν μεγαλύτερη βιοποικιλότητα από τον μέσο όρο. Ο Smith όμως είχε μικρότερη από τον Merrick, κάτι που ήταν αναμενόμενο, λόγω των προβλημάτων του Smith. «Αν δεν είχε κάνει τις αλλαγές στη διατροφή του, που επηρεάζουν την υγεία του εντέρου του, το μικροβίωμά του πιθανότατα θα ήταν πολύ χειρότερο» λέει ο Weinstock. Και οι δύο όμως είχαν περιθώρια βελτίωσης: μια μελέτη, το 2014, στο Proceedings of the National Academy of Sciences αναφέρει ότι το μικροβίωμα ενός μέσου ενήλικα του δυτικού κόσμου είναι κατά 1/3 λιγότερο πολυμορφικό από εκείνο των προγόνων μας και των ατόμων σε λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες. Αυτό μπορεί να οφείλεται, τουλάχιστον μερικώς, στην κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων και την κατάχρηση αντιβιοτικών, που μαζί με τα κακά βακτήρια καταπολεμούν και τα καλά. «Εξακολουθούν να υπάρχουν πολλά που δεν καταλαβαίνουμε για το μικροβίωμα» λέει ο Weinstock. Οι γνώσεις μας, όμως, διαρκώς αυξάνονται. Ήδη γνωρίζουμε αρκετούς τρόπους να βελτιώσουμε τη βιοποικιλότητα. Βοήθησε κι εσύ τον εαυτό σου με τις παρακάτω συμβουλές και θα δεις την άμυνα και τη συνολική σου υγεία να ενισχύονται.

 1. Ρίξ’ το στις Φυτικές Ίνες
Τα βακτήρια του εντέρου λατρεύουν τις φυτικές ίνες: ερευνητές στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης έχουν συνδέσει την αυξημένη πρόσληψη φυτικών ινών από φασόλια, φρούτα και λαχανικά με μεγαλύτερους πληθυσμούς ακτινοβακτηρίων (που παράγουν φυσικά αντιβιοτικά) και κλωστηριδίων, μια τάξη μικροοργανισμών που συνδέονται με μειωμένο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου. Ο μέσος όρος πρόσληψης στη μελέτη ήταν 14 γρ. καθημερινά. Καλύτερα όμως να βάλεις στόχο την τριπλάσια ποσότητα, που αντιστοιχεί περίπου σε 3 φλιτζάνια μαύρων φασολιών.

2. Γύμνασε το Γαστρεντερικό σου
Οι επαγγελματίες αθλητές έχουν πολύ μεγαλύτερη ποικιλία εντερικών βακτηρίων και χαμηλότερα επίπεδα φλεγμονής από άντρες που είναι λιγότερο δραστήριοι ή ακολουθούν καθιστική ζωή, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη στο περιοδικό Gut. Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν ακριβώς με ποιον τρόπο η άσκηση ενισχύει τη βιοποικιλότητα της εντερικής χλωρίδας, αλλά πιθανόν να παίζει ρόλο ο συνδυασμός των ιδρωμένων συνεδριών με την ειδική διατροφή για την άσκηση. Οι αθλητές κατανάλωναν κατά 100 γρ. περισσότερη πρωτεΐνη καθημερινά από τους υπόλοιπους άντρες στη μελέτη.

3. Κατανάλωσε Τροφές Ολικής Άλεσης
Μη δίνεις σημασία σε δίαιτες, που εξορκίζουν τους υδατάνθρακες από τη διατροφή σου. Σε μια νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Νεμπράσκα, υγιείς ενήλικες που κατανάλωναν 60 γρ. δημητριακών ολικής άλεσης καθημερινά σημείωσαν σημαντική βελτίωση στο μεταβολισμό, στη λειτουργία του ανοσοποιητικού αλλά και στη βιοποικιλότητα των μικροβίων τους. Σίγουρα οι φυτικές ίνες παίζουν σημαντικό ρόλο, αλλά οι επικεφαλής της μελέτης υποστηρίζουν ότι τα προϊόντα ολικής άλεσης προσφέρουν αναρίθμητα αντιφλεγμονώδη οφέλη στον οργανισμό σου.

4. Μην Παίζεις με τα Φάρμακα
Τα περισσότερα από τα συνταγογραφημένα αντιβιοτικά είναι ευρέος φάσματος, δηλαδή σκοτώνουν αδιακρίτως καλά και κακά μικρόβια. Μελέτες δείχνουν ότι αυτό μπορεί να διαταράξει τη μικροβιακή σου χλωρίδα μέσα σε τρεις ημέρες, ενώ Σουηδοί επιστήμονες δηλώνουν ότι μπορεί να σου πάρει χρόνια για να αποκαταστήσεις την ισορροπία. Οπωσδήποτε δεν μπορείς να τα αποφύγεις πάντα, αλλά φρόντισε να τα παίρνεις μετά από επίσκεψη στο γιατρό, ο οποίος θα σου συστήσει και την ασφαλέστερη επιλογή. Ερευνα δείχνει ότι η αμοξυκιλλίνη δεν επιδρά στην πληθυσμιακή σύσταση των μικροβίων.

5. Πιες Έναν Καφέ στην Υγειά σου
Η καθαρτική δράση του καφέ μπορεί να σημαίνει ότι κάτι καλό συμβαίνει στο πεπτικό σου σύστημα. Πιο συγκεκριμένα, Ελβετοί επιστήμονες βρήκαν ότι η κατανάλωση τριών φλιτζανιών καφέ καθημερινά αυξάνει τον πληθυσμό μπιφιντοβακτηρίων. Μάλιστα θεωρούν ότι αυτά τα «καλά» μικρόβια εμποδίζουν την εγκατάσταση των κακών μικροβίων στο γαστρεντερικό σου σωλήνα. Τα εύσημα, βέβαια, πρέπει να αποδοθούν στα πολυάριθμα ωφέλιμα συστατικά, που υπάρχουν φυσικά στον καφέ, όπως το χλωρογενικό οξύ. Μήπως ήρθε η ώρα για δεύτερο espresso;

ΣΧΟΛΙΑ